Чувашская культура понесла тяжелую утрату – 23 января ушла из жизни Мария Симакова — мастер вышивки, работы которой завоевали признание и любовь во всем мире. Она была удостоена званий «Народный мастер Российской Федерации» (1987), «Заслуженный работник культуры Чувашии» (1995), «Заслуженный художник Российской Федерации» (2008). 

Мария Васильевна Симакова родилась 3 декабря 1934 в с. Абашево Чебоксарского района. В 1965 г. она поступила работать на фабрику художественной вышивки «Паха тěрě» в с. Альгешево Чебоксарского района. Под руководством знаменитой художницы по вышивке Е. И. Ефремовой Мария Васильевна освоила национальную вышивку и стала признанным мастером. Ныне ее работы находятся в собраниях ведущих музеев страны, в частных коллекциях России и других стран.

 Хисеплӗ студентсем!

Чӑваш Республикин Патшалӑх Канашӗ ячӗпе сире Раҫҫей студенчӗсен кунӗпе чун-чӗререн саламлатӑп!

Студент ҫулӗсем – пурнӑҫри манӑҫми тапхӑр. Ҫав вӑхӑтра кашниех мӗн те пулин ҫӗннине уҫма тӑрӑшать, пурнӑҫ никӗсне хывать, ҫитӗнӳсен ҫулӗпе пӗрремӗш утӑмсем тӑвать.

Эпир хамӑр тӑрӑхри хастар, пултаруллӑ, мал ӗмӗтлӗ ҫамрӑксемпе мухтанатпӑр. Чӑваш Енре ҫитӗнекен ӑрӑва ӑс-хакӑлпа ӳт-пӳ енчен аталантарма, ҫак енӗпе ӑнӑҫлӑ ӗҫлеме мӗнпур майсем туса панӑ. Республикӑра пултарулӑхри ӑнтӑлушӑн ҫамрӑксем валли патшалӑх премийӗсем, грантсемпе стипендисем туса тунӑ, социаллӑ программӑсем пурнӑҫа кӗреҫҫӗ, хастар ҫамрӑксене тупса палӑртас тата вӗсен пултарулӑхне аталантарас, килӗшекен ӗҫ тупма пулӑшас тӗллевпе тӗрлӗ конкурссем ирттереҫҫӗ.

 Хаклă туссем!

Сире Студентсен кунĕпе саламлатăп!

Студентсем – республикăн ăс-хакăл тата пултарулăх шăнăрĕ. Эпир хамăрăн мал ĕмĕтлĕ, талантлă, пуҫаруллă, хăйне евĕрлĕхпе палăрса тăракан хĕрсемпе тата каччăсемпе мухтанатпăр, мăнаҫланатпăр. Эсир наукăра, спортра, пултарулăхра пысăк ҫитĕнӳсем тăватăр, общество тата ыр кăмăллăх ĕҫне хастар хутшăнатăр.

Кашнин ҫитĕнĕвĕ, ҫĕнтерĕвĕ Чăваш Ен ăнăҫăвĕ, республикăн малашнехи аталанăвĕн ҫирĕп никĕсĕ пулса тăрать.

Эпир кашнине тивĕҫлĕ пĕлӳ илме тата професси суйлама, тĕрлĕ сферăра пултарулăхне аталантарма майсем туса парассишĕн ҫамрăксен политикине лайăхлатса пыратпăр. «Ертӳҫĕсен команди» тата «Ҫамрăк лидерсен команди» конкурссем йĕркелетпĕр, лайăххисен йышĕнче чи лайăххисене палăртатпăр.

ДОЛГОВА А.П. (ведущий научный сотрудник Чувашского государственного института гуманитарных наук). Чувашский язык в условиях изменяющегося мира: проблемы сохранения и развития // Халăх шкулĕ = Народная школа. - 2020. - № 6. - С. 39-42.

Проблемы, связанные с языковой ситуацией в разных регионах в современной России, имеют свои отличия. Но есть в них и общее - это быстрое и заметное снижение, или, как минимум, тенденция к снижению мотивации к изучению родных языков народов России, как малочисленных, так и не очень малочисленных. В условиях стремительно трансформирующегося мира так называемым малым языкам все труднее становится сохранять к себе интерес со стороны своего же народа-носителя.

В Чувашии определили лучший эскиз памятной медали, посвященной 80-летию строительства Сурского и Казанского оборонительных рубежей. Выбрать было из чего. Участники конкурса предлагали изобразить на награде кирку и лопату, женщин, укутанных в шинели, идущие рыть окопы, мать-покровительницу чувашского народа.

Это была самая масштабная стройка в Чувашии. 380 километров Сурского и Казанского оборонительных рубежей возводили почти 200 тысяч тружеников: матери, вынужденные оставлять дома голодных детей, старики, кому еще под силу было держать лопату и кирку, и подростки. С раннего утра и до наступления темноты на объекте одновременно трудились 110 тысяч человек, в то время как на всесоюзных стройках "Химпрома" и Чебоксарской ГЭС народу было  в десять раз меньше.

2021 çул Чăваш кĕнеке издательствишĕн тухăçлă пуçланчĕ: çĕнĕ çул тĕлне тÿрех вун ултă вĕренÿ кĕнеки хушма тиражпа пичетленчĕ. Çак ĕçе ахальтен пурнăçламан. 2020 çулта Чăваш Республикин Вĕренÿ институчĕ вĕрентÿ учрежденийĕсенче тăван чĕлхе, литература тата культурипе историне вĕрентме вĕренÿ кăларăмĕсем çителĕклех-и тесе мониторинг ирттерчĕ. Пĕтĕмпе унта Чăваш Республикинчи 328 вĕренÿ учрежденийĕ хутшăнчĕ. Çак тишкерÿ кĕнекесем çитменнине кăтартса пачĕ. Акă вĕренÿ кĕнекисен çÿлĕкĕ 800-тен пуçласа 6600 экземпляр таранах пуянланчĕ. Мĕнлерех кăларăмсем кун çути курчĕç-ха издательствăра?
Тăван (чăваш) чĕлхипе тĕп пĕлÿ паракан вĕренÿ организацийĕсем валли А.А. Ермошкинăпа Н.

Чăваш Республикин вĕренÿ институчĕ 2021 çулхи кăрлач (январь) уйăхĕн 22-мĕшĕнче Ю.М. Виноградов педагог, филологи наукисен кандидачĕ, доцент 75 çул тултарнине халалласа «Чăваш чĕлхипе литературине вĕрентнин ăслăлăх никĕсĕ» ăслăлăхпа практика конференцийĕ ирттерет.

Конференци программине çак ыйтусемпе докладсем кĕртме палăртнă:

• «Хальхи чĕлхепе литература вĕрентĕвĕн çивĕч ыйтăвĕсем»;
• «Тăван чĕлхепе литературăна нумай чĕлхелĕх талккăшĕнче вĕрентесси»;
• «Шкулчченхи вĕренÿ организацийĕсенче этнокультура аспектне шута илсе вĕрентесси»;
• «Тăван чĕлхепе литературăна вĕрентмелли хальхи технологисем».

Яруллина Гузель. Михаил Кондратьев: «В культурах народов Волго-Уральского региона силен дух самосохранения» // Музыкальная академия. - 2020. - № 4(772). - С. 74-81.

Гаврил Федоров ячӗллĕ «Авалхи юрӑсен сасси» виççĕмĕш фестиваль-конкурс иртрӗ

 Чӑваш халӑхӗ хӑйӗн авалхи сӑвӑҫ-юрӑҫĕсене асра тытать. Чи ӑста юрӑҫсенче пӗри вӑл – иртнĕ ӗмӗрте пурӑннӑ юрӑҫӑ Гаврил Федоров. Вӑл 800 ытла халӑх юррисене пухса музыка историне кӗрсе юлчӗ. 1927-1957 ҫулсенче чӑваш халӑхӗн 800 юррине ҫырса илнӗ, вӗсене тӗрлӗ сборниксене кӗртнӗ. Композиторсем, фольклористсем вӗсене пухса паянхи ӑру патне ҫитереҫҫӗ.

 Пĕлтĕрхи раштав уйăхĕнче ЧНК культура комитечӗ пуҫарса янӑ «Аваллаха упраса, малашлӑха ӗненсе» проектпа килӗшӳллӗн Гаврил Федоров ячĕллĕ «Авалхи юрӑсен сасси» регионсен шайĕнчи виççĕмĕш фестиваль онлайн мелĕпе иртрӗ.

Чăвашсен пĕрремĕш хаçачĕ «Хыпар» тухма пуçланăранпа 115 çул çитрĕ. Çак пулăма халалласа А.П. Леонтьев хăйĕн архивĕнчи фотоматериалсенчен хатĕрленĕ кĕске курав йĕркелерĕ.